🏆 Nayab Subba (NASU) Syllabus 2082/2025: All Papers (I, II, III) + Prep Guide – Lok Sewa Aayog

🏆 Lok Sewa Aayog Nayab Subba (NASU) Syllabus 2082/2025 – Full Updated Version + Preparation Guide

Introduction

नेपाल सरकारको निजामती सेवामा प्रतिष्ठित नायब सुब्बा (NASU) पदमा सफलता प्राप्त गर्नका लागि सही पाठ्यक्रमको जानकारी र रणनीतिक तयारी अपरिहार्य छ। लोक सेवा आयोगद्वारा जारी नयाँ र पूर्ण रूपमा अद्यावधिक गरिएको पाठ्यक्रम २०८२/२०२५ अनुसार तयार पारिएको यो सामग्री तपाईंको तयारीको लागि एक स्टप समाधान (One-Stop Solution) हो।

यसमा Paper I, Paper II, Paper III को सम्पूर्ण topics, विस्तृत syllabus, र परीक्षा उत्तीर्ण गर्ने प्रभावकारी Preparation Guide समावेश गरिएको छ।

📋 Exam Structure (परीक्षा संरचना)

The NASU examination consists of three papers, covering Multiple Choice Questions (MCQ) and Subjective (Descriptive) questions.

Paper	Subject	Marks	Type
Paper I	General Knowledge & GMAT	100	MCQ
Paper II	Contemporary Studies & Public Service Management	100	Subjective
Paper III	Service Group Related Subjects	100	Subjective

 

Contents

PAPER I – General Knowledge & GMAT (100 Marks)1

1. General Knowledge (सामान्य ज्ञान) – 60 Marks1

2. General Mental Ability Test (GMAT) – 40 Marks2

📖 दोस्रो पत्र (Paper II) – समसामयिक अध्ययन र सार्वजनिक सेवा व्यवस्थापन (100 अंक)

खण्ड (A): नेपालको भौगोलिक, सामाजिक र आर्थिक अवस्था (35 अंक)

खण्ड (B): संवैधानिक व्यवस्था र सरकार (35 अंक)

खण्ड (C): सार्वजनिक सेवा संचालन एवं व्यवस्थापन (30 अंक)

⚙️ तेस्रो पत्र (Paper III) – सेवा समूह सम्बन्धी (100 अंक)

खण्ड (A): कार्यालय संचालन र संगठनात्मक व्यवहार (35 अंक)

खण्ड (B): प्रशासन तथा व्यवस्थापन (35 अंक)

खण्ड (C): सार्वजनिक सेवा व्यवस्थापन सम्बन्धी कानुनी व्यवस्था (30 अंक)

✅ Preparation Guide: सफलताको लागि रणनीति

🎓 Pampas Education: Your Partner for NASU Success

Why Choose Pampas Education?

🔗 Quick Access to Pampas Education Resources

Connect with Pampas Education Instantly

 

PAPER I – General Knowledge & GMAT (100 Marks)

1. General Knowledge (सामान्य ज्ञान) – 60 Marks

• Universe & Basics: Solar system, astronomy.
• World Geography: Continents, oceans, latitude/longitude, climate, mountains, rivers, deserts, monsoon, environment.
• Geography of Nepal: Topography, rivers, climate zones, physiography.
• World History: Magna Carta, Industrial Revolution, French Revolution, American Independence, Russian Revolution, WW I & II, Indian Independence Movement.
• Nepal History: Ancient to modern, major events, political evolution.
• Social & Cultural Nepal: Ethnic groups, languages, religion, traditions.
• Nepal Economy: Agriculture, industry, trade, tourism, infrastructure, development indicators.
• Health, Science & Technology: Basic health knowledge, recent developments.
• Environment & Ecology: Biodiversity, conservation, climate change, environmental issues.
• International Affairs & Institutions: UNO, SAARC, BIMSTEC, global treaties, Nepal’s foreign relations.
• Current Affairs: Political, social, economic events; national/international news; awards; sports.

2. General Mental Ability Test (GMAT) – 40 Marks

• Verbal Reasoning: Logical Reasoning, Analogies, Coding-Decoding.
• Quantitative Reasoning: Ratio, percentage, profit & loss, time/distance, interest, data interpretation.
• Non-verbal Reasoning: Series, mirror images, classification, pattern recognition.

📖 दोस्रो पत्र (Paper II) – समसामयिक अध्ययन र सार्वजनिक सेवा व्यवस्थापन (100 अंक)

खण्ड (A): नेपालको भौगोलिक, सामाजिक र आर्थिक अवस्था (35 अंक)

• १. नेपालको भौगोलिक अवस्था/स्वरुप, किसिम र विशेषताहरू
• २. राजनीतिक भूगोल
• ३. हावापानी र जलसम्पदा स्थिति र महत्व
• ४. वनसम्पदा अवस्था, महत्व तथा संरक्षणका उपायहरू
• ५. प्रमुख धर्म, जातजाति, भाषाभाषी र संस्कृति
• ६. आर्थिक विकासका पक्षहरू: कृषि, उद्योग, व्यापार, पर्यटन, रोजगार, पूर्वाधार
• ७. आर्थिक विकासका सम्वाहकहरू: सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्र
• ८. योजनावद्ध विकासक्रम र चालु आवधिक योजनाको जानकारी
• ९. जनसङ्ख्या व्यवस्थापन, शहरीकरण र बसाई सराई
• १०. वातावरण व्यवस्थापन, जैविक विविधता, प्रदूषण, जलवायु परिवर्तन, दिगो विकास
• ११. ज्वलन्त विषयहरू: गरीबी, बेरोजगारी, जनस्वास्थ्य, खाद्य सुरक्षा, सामाजिक सुरक्षा, ऊर्जा संकट, सूचना प्रविधि, सामाजिक सञ्जाल
• १२. राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय महत्वका समसामयिक गतिविधिहरु

खण्ड (B): संवैधानिक व्यवस्था र सरकार (35 अंक)

• १. नेपालको संविधान
• १.१ मूलभूत विशेषताहरू
• १.२ मौलिक हक र कर्तव्य, राज्य निर्देशक सिद्धान्त, नीति र दायित्व
• १.३ राज्य संरचना र शक्तिको बाँडफाँड
• १.४ कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिका
• २. संघीयता, केन्द्रीय, प्रादेशिक र स्थानीय सरकार
• ३. नागरिकको दायित्व र कर्तव्य, नागरिक समाज, नागरिक चेतना/शिक्षा
• ४. कानूनको अर्थ र महत्व, स्रोतहरू र नजीर
• ५. कानूनी राज्य अवधारणा र महत्व
• ६. समावेशीकरण र समानुपातिक प्रतिनिधित्व
• ७. लोकतन्त्र र मानव अधिकार
• ८. सूचनाको हक र पारदर्शिता
• ९. विधुतीय सुशासन (E-governance)
• १०. सुशासन, सदाचार प्रवर्द्धन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र निवारण सम्बन्धी कानूनी व्यवस्था

खण्ड (C): सार्वजनिक सेवा संचालन एवं व्यवस्थापन (30 अंक)

• १. कार्यालय व्यवस्थापन
• १.१ कार्यालय अवधारणा र महत्व
• १.२ अभिलेख व्यवस्थापन
• १.३ कार्यालयमा संचारको महत्व, प्रकार, माध्यम
• १.४ व्यवस्थापन सूचना प्रणाली (MIS)
• २. लेखा प्रणाली र राजस्व प्रशासन
• २.१ सरकारी लेखा प्रणाली र लेखापरीक्षण
• २.२ आर्थिक कार्य प्रणाली
• २.३ जिन्सी सेस्ता, राजश्व सेस्ता, धरौटी सेस्ता
• २.४ राजस्व प्रशासन (कर, भन्सार, अन्तःशुल्क)
• २.५ सरकारी बजेट
• ३. निजामती सेवा
• ३.१ गठन, पदपूर्ति प्रक्रिया, सेवा सुविधा, आचरण, सजायँ, वृति विकास
• ३.२ जनशक्ति योजना, विकास र व्यवस्थापन
• ३.३ प्रदेश र स्थानीय सेवा
• ४. सार्वजनिक सेवा प्रवाह
• ४.१ अर्थ र महत्व
• ४.२ सेवा प्रवाह गर्ने निकाय, माध्यम
• ४.३ सेवाग्राही र सेवा प्रदायकको भूमिका

⚙️ तेस्रो पत्र (Paper III) – सेवा समूह सम्बन्धी (100 अंक)

खण्ड (A): कार्यालय संचालन र संगठनात्मक व्यवहार (35 अंक)

• १. दर्ता, चलानी, फाइलिङ्ग, पत्रव्यवहार
• २. टिपणी, प्रस्ताव र प्रतिवेदन लेखन
• ३. जनसम्पर्क व्यवस्थापन
• ४. सेवाग्राही गुनासो व्यवस्थापन
• ५. बैठक व्यवस्थापन र निर्णय (माइन्यूट) लेखन
• ६. गोष्ठी, कार्यशाला र सेमिनार व्यवस्थापन
• ७. अभिलेख व्यवस्थापन
• ८. मासिक/वार्षिक प्रगति व्यवस्थापन
• ९. जिन्सी सेस्ता परिचय र महत्व; माग फाराम, खरिद आदेश, दाखिला रिपोर्ट, जिन्सी खाता जानकारी
• १०. कार्य विवरण र अधिकार प्रत्यायोजन
• ११. कार्यालय निरीक्षण र अनुगमन
• १२. प्रशासकीय कार्य फछ्यौट व्यवस्थापन
• १३. संगठनात्मक मान्यता र मर्यादा प्रणाली

खण्ड (B): प्रशासन तथा व्यवस्थापन (35 अंक)

• १. सार्वजनिक प्रशासन परिचय, उद्देश्य र कार्य; विकास प्रशासन र सार्वजनिक प्रशासन
• २. निजामती कर्मचारीको नियुक्ति, काज, सरुवा, बढुवा, बिदा, आचरण, अवकाश, विभागीय सजाय
• ३. संगठन परिचय, उद्देश्य, स्वरुप र आधारहरू
• ४. प्रमुख संगठन परिचय र कार्य (अख्तियार, लोक सेवा आयोग, महालेखा परीक्षक, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्‌ कार्यालय, संघीय मामिला, संघीय संसद सचिवालय)।
• ५. व्यवस्थापन परिचय, अवधारणा, उद्देश्य, क्षेत्र, कार्य
• ६. नेतृत्व, निर्णय, उत्प्रेरणा, मनोवल
• ७. नियन्त्रण र समन्वयको आवश्यकता
• ८. समूह गतिशीलता
• ९. संगठनात्मक परिवर्तन र विकास
• १०. समय व्यवस्थापन महत्व

खण्ड (C): सार्वजनिक सेवा व्यवस्थापन सम्बन्धी कानुनी व्यवस्था (30 अंक)

• १. नेपाल सरकारको कार्य विभाजन नियमावली
• २. स्थानीय सरकार संचालन सम्बन्धी कानुनी व्यवस्था र स्थानीय प्रशासन ऐन, २०२८
• ३. सुशासन (व्यवस्थापन तथा संचालन) ऐन, २०६४
• ४. सार्वजनिक खरिद र कानुनी व्यवस्था
• ५. सूचनाको हक तथा कानुनी व्यवस्था
• ६. आर्थिक कार्यविधि, वित्तीय उत्तरदायित्व
• ७. विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन
• ८. सम्पत्ति शुद्धीकरण (मनी लाउन्डरिङ्ग) निवारण अवधारणा र अभ्यास
• ९. संघीय संसद सचिवालय ऐन, २०६४ र कर्मचारी प्रशासन नियमावली, २०६५

✅ Preparation Guide: सफलताको लागि रणनीति

• Study Plan: Make a daily/weekly study plan based on the syllabus sections, allocating time for both MCQ and Subjective papers.
• GK & Current Affairs: Dedicate daily time to reading national/international news and revising General Knowledge topics.
• GMAT Practice: Practice Verbal, Quantitative, and Non-verbal Reasoning questions daily to maximize speed and accuracy in Paper I.
• MCQ Solving: Solve model MCQs and previous question papers to understand the question pattern.
• Answer Writing Focus (Paper II & III): Practice writing long-answer responses. Focus on structuring answers with proper introduction, body (using points/headings), and conclusion.
• Law & Governance Revision: Regularly revise the key acts, rules, and governance concepts mentioned in Paper II and III.

🎓 Pampas Education: Your Partner for NASU Success

Pampas Education – Nepal’s Trusted Platform for Lok Sewa (NASU) Preparation, is committed to guiding you to success.

Why Choose Pampas Education?

• 100% Updated Syllabus: Complete coverage of the NASU Syllabus 2082/2025.
• Expert Faculty: Experienced & PSC-level instructors, including retired Lok Sewa officers.
• Comprehensive Material: Printed + PDF Notes, Daily MCQs, and Full-Length Mock Tests.
• Paper II & III Answer Writing: Specialized sessions focused on improving your descriptive answer quality.
• Flexible Learning: Affordable, high-quality online/offline classes.

🔗 Quick Access to Pampas Education Resources

Admission Form

View All Courses

Study Materials

Demo Videos

Old Question Papers

Current Affairs

Contact Us

Connect with Pampas Education Instantly

WhatsApp us directly

Facebook

TikTok

Instagram

Our App

"Your Success Begins With Smart Preparation – Choose Pampas Education."

🌐 Visit: www.pampaseducation.com.np

☎️ Contact: 📞 +977-9851357120, 📞 +977-9811332116